Kategoria Eseje i felietony psychologiczne

Kto tu naprawdę tworzy?

Kiedy proszę algorytm o pomoc w pisaniu, na sekundę czuję coś w rodzaju wstydu —jakbym oszukiwał. Jako psycholog wiem jednak, że to poczucie bierze się z mitu samotnego geniusza, który nigdy nie był prawdziwy. Co właściwie zostaje po stronie człowieka, gdy ze współpracy z AI odjąć samo generowanie treści? Intencja, sąd krytyczny, opór wobec gotowych propozycji i odpowiedzialność za efekt, co wystarcza, by nadal nazwać to twórczością.

Patologia zabawy.

Zabawa jest jedną z niewielu dziedzin życia, w których człowiek jest naprawdę wolny. I właśnie dlatego jest w niej miejsce na nadużycie. Piszemy o zabawie prawie wyłącznie ciepło — jako o czynniku rozwoju, źródle radości, przestrzeni twórczości. Rzadziej pytamy, co się dzieje, gdy zabawa zamienia się w przymus; gdy „bawienie się kimś" oznacza uprzedmiotowienie; gdy rozrywka zostaje zaprojektowana tak, by nie umieć się skończyć. Ten esej jest o ciemnej stronie tego, co miało być niewinne.

Cyfrowe zwierciadło duszy.

Współczesny dyskurs wokół sztucznej inteligencji cierpi na chroniczny nadmiar technokratycznego chłodu. Przebijają się w nim głównie głosy o optymalizacji procesów, automatyzacji pracy czy zagrożeniach dla rynku zatrudnienia. Jako psycholodzy i humaniści patrzymy jednak na ten proces z zupełnie innej perspektywy. Zadajemy pytanie podstawowe: co ta technologiczna rewolucja oznacza dla wewnętrznej architektury człowieka?

Wiedza nie równa się rozumieniu

Żyjemy w epoce, którą sami dumnie obwołaliśmy „erą danych”. Przez ostatnie pół wieku uwierzyliśmy, że kluczem do zrozumienia świata – i nas samych – jest gromadzenie informacji. Więcej parametrów, większe serwery, pęczniejące bazy danych. Nasza cyfrowa codzienność zaczęła przypominać zachowanie…

Komunikacja jako proces otrzymywania informacji.

Punktem wyjścia w tym eseju będą obserwacje zawarte w tekście „Krótki poradnik dobrej rozmowy” (https://magazynkontakt.pl/kto-kim-kieruje-slon-czy-jezdziec-krotki-poradnik-dobrej-rozmowy/), w którym autor Marcin Ilski analizuje mechanizmy poznawcze wpływające na jakość naszych rozmów. Rozważania te zostaną osadzone w szerszym kontekście psychologicznym – teorii systemów dualnych Daniela Kahnemana, koncepcji ram pojęciowych George’a Lakoffa oraz badań nad dysonansem poznawczym i zniekształceniami percepcyjnymi.