Filozof Chrześcijański (mgr)
Psycholog filozofujący (dr)
Piszę, bo słowa pozwalają mi zatrzymać to, co w życiu najłatwiej umyka — chwilę, myśl, zdziwienie, ciche pytanie, które pojawia się gdzieś pomiędzy obowiązkami. Psychologia i filozofia towarzyszą mi od młodości, ale nigdy nie były dla mnie zbiorem teorii. Raczej sposobem patrzenia na człowieka: uważnym, nieśpiesznym, pozbawionym gotowych odpowiedzi.
Moja droga zawodowa prowadziła przez szpitale, uczelnie, domy pomocy społecznej, sale wykładowe i gabinety. Pracowałem z osobami uzależnionymi, z dziećmi, z nauczycielami, z kierowcami, ze studentami — z ludźmi w różnych momentach ich życia. Każde z tych miejsc czegoś mnie uczyło: cierpliwości, pokory, słuchania, a czasem po prostu milczenia, kiedy słowa były zbędne.
Przez lata wykładałem psychologię na kilku uczelniach, prowadziłem badania, pisałem książki i artykuły, pełniłem funkcje akademickie i zawodowe. Byłem biegłym sądowym, pracowałem w komisjach, uczestniczyłem w życiu środowiska psychologicznego. To wszystko jest częścią mojej historii — ważną, ale nie najważniejszą.
Najważniejsze zawsze było spotkanie z drugim człowiekiem.
Z jego niepowtarzalnym światem, z jego sposobem przeżywania, z jego pytaniami.
„Refleksje psychologiczne” powstały właśnie z tej potrzeby — by zatrzymać to, co ulotne, i podzielić się tym, co w codzienności często pozostaje niedopowiedziane. Nie tworzę poradnika ani wykładu. Tworzę przestrzeń do myślenia. Do bycia przez chwilę bliżej siebie.
Jeśli któryś z tekstów stanie się dla Ciebie takim miejscem — to znaczy, że warto było pisać.
A oto formalny przebieg mojego zawodowego życia:
| Wykształcenie | 1966 – 1971 Katolicki Uniwersytet Lubelski – magister filozofii chrześcijańskiej ?(ze specjalnością psychologia) Uniwersytet Śląski w Katowicach – doktor nauk humanistycznych (w zakresie psychologii) | |
| Doświadczenie zawodowe | 1971 – 1984· Wojewódzki Szpital Dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Branicach. 1971 -1984 – Asystent.1981-1984 Kierownik Oddziału Odwykowego 1984 – 1987 Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Katedra Psychologii Klinicznej – starszy wykładowca. 1987 – 2007 Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji, Instytut Pedagogiki w Cieszynie1987 – 1994 Starszy wykładowca.1994 – 2005 Adiunkt. 2005 – 2007 Starszy wykładowca.1996 – 1999 Prodziekan ds. Studenckich.1998 –1999 Pełnomocnik Rektora U.Śl. ds. Studiów Pedagogicznych w Jastrzębiu Zdroju..1999 – 2003 Kierownik Studiów Zaocznych i Podyplomowych. 1988 – 1991 ZOZ w Cieszynie (Kierownik Pracowni Psychologicznej Szpitala Cieszyńskiego) 1995 – 2007 Powiatowy Dom Pomocy Społecznej w Drogomyślu– psycholog. 2005 – 2007 Powiatowy Dom Pomocy Społecznej „FENIKS” w Skoczowie– psycholog 2002 – 2015 Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej w Ustroniu:- wykładowca 2005 – 2012 Wyższa Szkoła „Humanitas” w Sosnowcu – adiunkt; 2005-2007 Dyrektor Instytutu Pedagogiki WSH w Sosnowcu.2012 –2013: 2013 – 2015 : Śląska Wyższa Szkoła Medyczna w Katowicach– wykładowca; 2014 – nadal: Uniwersytet SWPS w Katowicach, Wrocławiu, Sopocie, Warszawie – kierownik Studiów Podyplomowych „Psychologia Transportu z Elementami Psychodiagnostyki- wykładowca 2023 – nadal WSB-NLU w Nowym Sączu– promotor prac magisterskich z psychologii | |
| Artykuły | Książki: Struktura „ja” a motywy podejmowania leczenia odwykowego. Katowice 1994. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.Dziecko w świecie pokus. Kraków 2000. Oficyna Wydawnicza „Impuls” (współautor).Komisja Nauk Psychologicznych PAN Oddział w Katowicach. Działalność w latach 1979-2011. Katowice 2011. Psychotronics Publishing. (współautor). Artykuły:Psychologiczne problemy orzekania zależności od alkoholu. W: Stanik J., Pobocha J. (red.) Materiały z III Ogólnopolskiej Konferencji nt. Współpraca psychologiczno-psychiatryczna w ekspertyzach sądowych. Katowice 1983.Wykorzystanie Diagnostycznego Kwestionariusza Osobowości (DKO-74/M.) do badania alkoholików. „Problemy Alkoholizmu” 1984, nr 6. Preferencja zamierzeń życiowych u pacjentów oddziału odwykowego. „Problemy Alkoholizmu” 1984, nr 11.Struktura „ja” u osób uzależnionych od alkoholu. W: Stanik J. (red.) Uzależnienie alkoholowe – psychologiczne i psychiatryczne problemy w ekspertyzach sądowych i terapii. Katowice 1986. SKP.Osobowościowe i sytuacyjne ograniczenia w kształceniu kursowym. W: Gondzik E. (red.): Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach w służbie gospodarki i kultury narodowej. Katowice 1986.Model pomocy jako podstawa funkcjonowania oddziału odwykowego. „Problemy Alkoholizmu” 1987, nr 3.Współodpowiedzialność i pomoc rodziny w przypadku uzależnienia od alkoholu współmałżonka. W: Czech B., (red.) Współdziałanie sądów rodzinnych z poradnictwem rodzinnym. Warszawa 1987.Zagrożenie alkoholowe dzieci i młodzieży. W: Krywult E. (red.) Zaburzenia zachowania młodzieży a perspektywa modeli zintegrowanej profilaktyki. Bielsko-Biała 1987. IKN-ODN.Uwarunkowania decyzji o podjęciu leczenia odwykowego. „Zdrowie Psychiczne”, 1988, nr 1.Motywy podejmowania leczenia odwykowego. „Problemy Alkoholizmu”, 1989, nr 6.Wybrane czynniki rozkładu pożycia małżeńskiego. W: Stanik J. (red.) Opiniodawcze i mediacyjne funkcje psychologa w sprawach rozwodowych i opiekuńczych. Katowice 1990. Wyd. UŚ.Zawodowe i etyczne problemy opiniodawstwa psychologicznego. W: Stanik J. (red.) Opiniodawcze i mediacyjne funkcje psychologa w sprawach rozwodowych i opiekuńczych. Katowice 1990. Wyd. UŚ.Pedagog wobec zagrożenia alkoholizmem dzieci i młodzieży.„Ruch Pedagogiczny” 1992, nr 3-4.Poznanie dziecka jako element praktyki pedagogicznej. W: Dymara B. (red.), Sztuka bycia nauczycielem. Cieszyn 1993. Wyd. Filii UŚl.Wychowanie a osobowość. W: Kojs W. (red.) Szkice o wychowaniu. Katowice 1994. Wyd. UŚ.Potencjał twórczy dziecka. W: Dymara B. (red.), Dziecko w świecie sztuki. Kraków 1996.”Impuls”.Osobowość a resocjalizacja. Rozdział w pracy zbiorowej: Cibor R., Nawój J.(red.) Rozwiązywanie problemów alkoholowych w społecznościach więziennych. Cieszyn 1997. Katowicki Dyskusyjny Klub Penitencjarny.Zagrożenia w rozwoju psychicznym dziecka W: Dymara B., (red.), Dziecko w świecie rodziny. Kraków 1998. Impuls.Zjawisko alkoholizmu wśród dzieci i młodzieży. W: Stochmiałek J., Pedagogika wobec kryzysów życiowych. Warszawa – Radom 1998. Instytut Technologii Eksploatacji.Atrybucje w sytuacji pomocy. W: Stochmiałek J. (red.) Praca socjalno-opiekuńcza. Wybrane zagadnienia. Cieszyn 1999. Wyd. Filii UŚl.Bilans psychologiczny w pracy nauczyciela. W: Stochmiałek J. (red.) Rozwój pracy socjalno-opiekuńczej. Cieszyn 2000. Uniwersytet Śląski Filia w Cieszynie.Psychologiczne podstawy współdziałania. W: Dymara B. (red.) Dziecko w świecie współdziałania. Kraków 2001. „Impuls”.Koszty psychologiczne w pracy nauczyciela a procesy globalizacji. W: Kojs W. (red.) Kompetencje nauczyciela szkoły przyszłości. Cieszyn 2004. Uniwersytet Śląski Filia w Cieszynie.Psychologiczne uwarunkowania poczucia bezradności. W: Gajdzica Z., Rembierz M., (red.), Bezradność, interdyscyplinarne studium zjawiska w kontekście zmiany społecznej i edukacyjnej. Katowice 2005. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.Kształtowanie poczucia tożsamości u osób niepełnosprawnych intelektualnie. Rozdział w pracy zbiorowej. W: Klinik A., Rottermund J., Gajdzica Z., Edukacja – socjalizacja- autonomia w życiu osoby niepełnosprawnej. Kraków 2005. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.Poziom reaktywności a podatność na wypadki u dzieci w młodszym wieku szkolnym. „Zeszyty Naukowe WSH – Pedagogika” nr 1, 2006.Patologia zabawy. W: Dymara B. (red.), Dziecko w świecie zabawy. Kraków 2008. Oficyna Wydawnicza Impuls.Niektóre poznawcze i emocjonalne uwarunkowania zachowania się uczestników ruchu drogowego. W: Horst W.M., Dahlke G. (red.) Bezpieczeństwo na drogach – edukacja i diagnostyka kierujących pojazdami. Poznań 2008. Wydawnictwo Instytutu Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej.Propozycje nowych narzędzi diagnostycznych do oceny właściwości kierujących pojazdami samochodowymi. W: Horst W.M., Dahlke G. (red.) Bezpieczeństwo pracy kierowców. Uwarunkowania psychologiczne i ergonomiczne. Poznań 2008. Wydawnictwo Instytutu Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej.Wartości życiowe i ich bilans u osób starszych. „Chowanna” 2008, nr 1(30).Motywacja do leczenia odwykowego jako przedmiot opiniodawstwa psychologicznego. W: J.M. Stanik (red.), Psychologiczne i interdyscyplinarne problemy w opiniodawstwie sądowym w sprawach cywilnych. Katowice 2011. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. (s.124 – 134).Perception of risk and inclination toward risky behaviour of automobile drivers. W: W. Horst, G. Dahlke (eds.), Driver occupational safety. Perception and behavior. Poznań 2011. Publishing House of Poznan University of Technology. (s. 23 – 42), Sprawność funkcjonalna receptora wzrokowego w warunkach ograniczonego doświetlenia – metoda i pomiar. W: W. Horst, G Dahlke (eds.): Driver occupational safety. Perception and behavior. Poznań 2011. Publishing House of Poznan University of Technology. (s. 23 – 42), (współautor).Pedagogiczne I psychologiczne problemy stomatologii. “Pedagogika. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły HUmanitas” 2011,6 s.127-140.Bilans psychologiczny w pracy nauczyciela przedszkola. W: M. Kornaszewska-Polak (red.) Wystarczajaco dobre zycie. Konteksty psychologiczne. Sosnowiec 2015. Oficyna Wydawnicza “Humanitas”. Promotor prac dyplomowych z psychologii (licencjackie i magisterskie). | |
| Dodatkowa działalność | Biegły sądowy z zakresu psychologii (sprawy karne, rozwodowe, uzależnienie od alkoholu). Ławnik Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu. Współpraca z Katowickim Dyskusyjnym Klubem Penitencjarnym(1979 – 1997). Przewodniczący Zespołu Kwalifikacyjnego (na stopnie specjalizacji zawodowej psychologów) w Wojewódzkim Ośrodku Metodycznym w Bielsku-Białej ( 1994 – 2000) | |
| Członkostwo w organizacjach | Polskie Towarzystwo Psychologiczne – członek Komisja Nauk Psychologicznych PAN O/Katowice – sekretarz (1993 – 2010) Polskie Stowarzyszenie Psychologów, Psychoterapeutów i Lekarzy – przewodniczący Komisji Rewizyjnej (2024 – nadal) | |
| Otrzymane nagrody | 1979 – Brązowy Krzyż Zasługi (3152-79-17);1987 – Nagroda Indywidualna III stopnia (UŚl.); 1989 – Nagroda im. Wojciecha Moczulskiego za pracę doktorską (Polskie Towarzystwo Psychiatryczne); 1991 – Nagroda Indywidualna II stopnia (UŚl.); 1994 – Nagroda Indywidualna II stopnia (U. Śl.); 1999 – Nagroda Indywidualna II stopnia (UŚl.) 2007 – Nagroda Indywidualna II stopnia (UŚl.) | |
Uff… trochę się tego nazbierało. Było ciekawie, momentami intensywnie, czasem zaskakująco — ale bez przesady. W każdym razie nie nudziłem się.
Jeśli miałbym użyć metafory rzeki, powiedziałbym, że udało mi się omijać mielizny, wyjść cało ze zdradliwych wirów i pozwolić, by nurt niósł mnie dalej.
Teraz spokojnie czekam na ujście do oceanu nieskończoności — z ciekawością, ale nie z niecierpliwością.
